Monotubs zijn een begrip onder paddokwekers. Ze zijn gemakkelijk zelf te maken, goedkoop en zeer effectief. Daarnaast is het relatief eenvoudig om in deze bakken de juiste groeicondities te creëren. Lees verder om meer te weten te komen over wat monotubs zijn en hoe je ze gebruikt.
Inhoudsopgave
Wat is een monotub?
Een monotub is in feite een doodnormale plastic opbergbox waarin luchtgaten zijn aangebracht. Dergelijke opbergboxen zijn doorgaans verkrijgbaar bij elke woon- of huishoudwinkel. Het enige wat je hoeft te doen, is bepalen welke maat je wilt gebruiken en luchtgaten aanbrengen.
Er is geen standaardmaat, dus kies een maat waar je je prettig bij voelt en die goed in je huis past. Houd er wel rekening mee dat de hoeveelheid substraat die je erin kwijt kunt, direct van invloed is op de opbrengst. Meer substraat betekent dus een hogere opbrengst.
De gaten, die doorgaans een diameter van 3,5 tot 9 cm hebben, kun je maken met een gatenboor die geschikt is voor plastic. Zorg er bij het boren altijd voor dat je niet te veel druk zet. Het plastic van een opbergbox is vaak dun en breekt relatief snel. Door zo weinig mogelijk kracht te zetten en de boor zijn werk te laten doen, voorkom je dat de box barst.

Wat zijn de voordelen van een monotub?
Monotubs hebben een aantal voordelen. Ze zijn namelijk:
- Goedkoop
- Eenvoudig te maken
- Herbruikbaar
- Geschikt om eenvoudig de juiste kweekcondities te realiseren
- Geschikt om hoge opbrengsten te behalen
Hoe lang duurt het kweken van paddo’s in een monotub?
Ervan uitgaande dat je volledig gekoloniseerd paddenstoelenbroed en bulksubstraat tot je beschikking hebt, kunnen we stellen dat het ongeveer zes weken duurt om paddo’s te kweken in een monotub. Bij deze schatting gaan we uit van geoptimaliseerde kweekomstandigheden. Als je nog broed moet maken, kun je twee tot drie weken bij de schatting optellen.
Hieronder vind je een beknopt overzicht van de duur van de verschillende fasen:
- Mixen van bulksubstraat met broed: ± 1 uur
- Kolonisatie van het bulksubstraat: 1-3 weken (afhankelijk van de soort en incubatietemperatuur)
- Vruchtvorming: 1-3 weken (afhankelijk van de soort, temperatuur, licht en luchtvochtigheid)

Hoeveel broed heb ik nodig?
Veelgebruikte spawn ratio’s zijn 1:4, 1:3 en 1:2. Welke verhouding het beste werkt, is grotendeels afhankelijk van de soort die je kweekt.
Daarnaast kan ook de gewenste kolonisatiesnelheid meewegen in je beslissing. Meer broed zorgt vrijwel altijd voor een snellere kolonisatie van het bulksubstraat. Tot slot is het goed om in de gaten te houden dat een te grote hoeveelheid broed soms kan leiden tot misvormde paddenstoelen.
Het vinden van de juiste spawn ratio is vaak een proces van trial-and-error. Nadat je een aantal keer in een monotub hebt gekweekt, weet je meestal welke ratio voor jou goed werkt.
Hoe kweek je paddo’s in een monotub?
Hieronder leggen we uit welke spullen je nodig hebt en welke stappen je moet volgen om paddo’s in je eigen monotub te kweken.
Ter voorbereiding kun je alvast de luchtgaten van de monotub afplakken met tape. Zo richten we tijdens de incubatie de focus op de volledige kolonisatie van het substraat. Je verkleint hiermee de kans op besmetting in latere stadia.
Daarnaast is het verstandig om bij de bovenste gaten een klein strookje micropore tape of filtermateriaal aan te brengen, zodat het mycelium kan blijven ademen tijdens de incubatie. Gasuitwisseling is namelijk noodzakelijk voor gezond mycelium.
Benodigdheden



Essentieel
- Monotub
- Paddenstoelenbroed
- Bulksubstraat
- Desinfectievloeistof of 70% isopropylalcohol
- Spatel of lepel
Optioneel
- Liner
- Nitril handschoenen
- Mondkapje
Stappen
Zodra je alle spullen bij de hand hebt, kun je de onderstaande stappen doorlopen. Als je ze nauwkeurig volgt, zal dit leiden tot een snel gekoloniseerd substraat en een mooie oogst.
1. Verzamel alle spullen en maak het broed los
Begin met het verzamelen van alle benodigdheden. Breek het paddenstoelenbroed zodat de graankorrels mooi loskomen. Het doel is om het graanbroed later zo gelijkmatig mogelijk door het bulksubstraat te verdelen.
Wanneer je potten gebruikt, kun je het broed losmaken door de potten op een handdoek of fietsband te slaan. Voor je eigen veiligheid is het aan te raden werkhandschoenen te dragen tijdens dit proces. Er is altijd een risico dat een pot breekt, met alle gevolgen van dien.
Als je broedzakken gebruikt, is het opbreken een stuk gemakkelijker. Masseer het broed met je vingers en breek het voorzichtig in kleinere stukken totdat de korrels helemaal los zijn.


2. Voeg bulksubstraat toe aan de monotub
Als je nitrilhandschoenen en een mondkapje gebruikt, is het verstandig om deze nu aan te trekken en op te zetten. Ontsmet je handschoenen met desinfectiemiddel of alcohol. Ontsmet daarna de monotub en vergeet de liner niet als je deze gebruikt.
Voeg het bulksubstraat toe aan de monotub. De exacte hoeveelheid hangt af van de maat van je monotub. Houd er rekening mee dat je wat ruimte overlaat voor het broed en eventueel een dunne deklaag.

3. Voeg het paddenstoelenbroed toe
Pak je potten of zakken met broed en voeg dit toe aan het substraat. Verdeel het direct gelijkmatig over het substraat; dat bespaart werk in de volgende stap.

4. Mix het broed en bulksubstraat
Mix met een gedesinfecteerde spatel of lepel het broed goed door het bulksubstraat. Breek brokken mycelium op en verspreid de korrels zo gelijkmatig mogelijk.

5. (Optioneel) Dek af met een laagje bulksubstraat
Na het mixen van het broed en bulksubstraat kun je nog een dun laagje bulksubstraat aanbrengen over de blootliggende granen. Naar onze mening is dit optioneel en niet noodzakelijk wanneer het broed goed gekoloniseerd is. Bij succesvolle kolonisatie zijn de granen nauwelijks nog vatbaar voor besmetting.
Een extra voordeel van een dunne deklaag is dat je ervan uit kunt gaan dat het hele substraat is gekoloniseerd zodra het mycelium door de toplaag tevoorschijn komt. Je kunt daarna vrij snel overgaan naar de vruchtvormende fase.

6. Plaats de monotub in de incubatieruimte en monitor
Doe na het mixen de deksel op de monotub en zet de bak in een warme ruimte. Temperaturen van 23-25°C zorgen normaal gesproken voor een snelle kolonisatie van het bulksubstraat.
Als deze temperatuur niet haalbaar is, kun je tot ongeveer 20°C zakken. Kolonisatie zou dan nog steeds succesvol moeten verlopen, maar waarschijnlijk wel iets langzamer.
Houd de monotub te allen tijde goed in de gaten. Als er signalen zijn van een besmetting, kan er mogelijk nog tijdig worden ingegrepen.



7. Stimuleer de vruchtvorming
Na volledige kolonisatie van het substraat is het tijd om de kweekcondities aan te passen.
Om pinning te bevorderen, is het belangrijk om de luchtvochtigheid op peil te houden, voldoende frisse lucht toe te voegen en een bepaalde mate van licht te bieden. Frisse lucht voeg je toe door de tape van de luchtgaten te verwijderen en te vervangen door luchtdoorlatend filtermateriaal.
Wij hebben de onderste gaten afgedekt met micropore tape en bij de bovenste gaten een poreus filtermateriaal aangebracht. De reden dat we bij de onderste gaten voor micropore tape hebben gekozen, is dat dit materiaal minder lucht doorlaat. Op deze manier voorkomen we dat het substraat uitdroogt. Door bij de bovenste gaten een poreus filtermateriaal te gebruiken, ontstaat er toch een goede natuurlijke airflow in de monotub.
Andere materialen om de luchtgaten af te dekken zijn polyfil en speciale monotubfilters.



8. Voorzie van frisse lucht en laat rijpen
Blijf zorgen voor voldoende frisse lucht en houd het substraat goed in de gaten. Een donzige structuur op de stelen van de paddenstoelen duidt vaak op een te hoog vochtgehalte in de tub.
Als dit het geval is, kun je de deksel van de monotub even optillen en een keer wapperen om overtollig vocht te verwijderen.




Klaar om te oogsten?
Wanneer je monotub-kweekproject succesvol is verlopen en je een indrukwekkende paddo-flush hebt gekweekt, is het tijd om te oogsten.
Het is heel belangrijk dat je dit op tijd doet, namelijk wanneer de hoedjes nog convex, oftewel bolvormig, zijn. De sluiers aan de onderkant van de hoedjes zijn in deze fase nog intact. Dit is van belang, omdat je zo voorkomt dat er paddenstoelsporen vrijkomen. Wanneer de sporen op het substraat terechtkomen, kan dit ervoor zorgen dat er geen volgende flushes meer volgen.
Voor meer informatie kun je ons artikel over het oogsten van paddo’s raadplegen.